Tiện lợi và cảnh giác: sử dụng AI với mối quan ngại về quyền riêng tư

Khảo sát của Nym trên hơn 1.000 chuyên gia thuộc nhiều ngành nghề cho thấy mức độ phổ biến của AI trong công việc hằng ngày. Gần một nửa (40%) số người được hỏi cho biết họ sử dụng chatbot AI như ChatGPT hoặc Copilot thường xuyên tại nơi làm việc, với 13% khác thừa nhận họ đã từng thử các công cụ này ngay cả khi chưa phải là người dùng hàng ngày.

Có lẽ điều đáng lo ngại nhất là cách mà các tương tác AI này diễn ra. Một con số đáng kinh ngạc 62% người dùng AI báo cáo rằng họ truy cập vào các chatbot qua các tài khoản cá nhân thay vì qua các hệ thống bảo mật do công ty cung cấp. Chỉ có 15% sử dụng tài khoản cá nhân do công ty chi trả, trong khi một số người thậm chí thừa nhận đã mượn thông tin đăng nhập từ đồng nghiệp hoặc đơn giản sử dụng bất kỳ tài khoản nào có sẵn.

Kết quả? Dữ liệu nhạy cảm đang tràn vào các nền tảng AI mà gần như không có kiểm soát hay bảo vệ gì.

Dữ liệu nhạy cảm đang bị chia sẻ với AI — rủi ro ngày càng lớn

Bất chấp những lo ngại rộng rãi về bảo mật kỹ thuật số, thực tế sử dụng AI tại nơi làm việc lại cho thấy điều ngược lại.

Khi được hỏi họ đã nhập loại thông tin nào vào chatbot AI tại nơi làm việc:

• 25% thừa nhận đã chia sẻ dữ liệu khách hàng như tên và địa chỉ email.
• 17% đã nhập các tài liệu nội bộ của công ty.
• 15% chia sẻ thông tin tài chính doanh nghiệp.
• Điều đáng báo động là gần 18% tiết lộ thông tin chi tiết về mức lương cá nhân.
• Và 15% đã cung cấp thông tin cá nhân như địa chỉ nhà hoặc ngày sinh.

Không dừng lại ở dữ liệu liên quan đến công việc. Một trong ba người dùng AI đã chia sẻ thông tin sức khỏe cá nhân với chatbot, trong khi 28% đã tiết lộ thông tin tài chính như nợ, lương hoặc tài sản thế chấp. Ngay cả dữ liệu nhạy cảm như số thẻ tín dụng và chi tiết tài khoản ngân hàng cũng đã lọt vào các công cụ AI.

Đây không chỉ là rủi ro giả định. Nó đang xảy ra mỗi ngày, tất cả chỉ vì sự tiện lợi. Nhưng rủi ro về quyền riêng tư lại chưa được xem xét thỏa đáng.

Nghịch lý riêng tư

Dù phụ thuộc vào AI để tăng hiệu suất, các chuyên gia vẫn bày tỏ sự lo lắng sâu sắc về quyền riêng tư. Khi được hỏi về mối quan ngại của họ liên quan đến các công cụ AI trong công việc:

• 44% lo sợ rằng dữ liệu công ty nhạy cảm có thể bị lưu trữ hoặc tái sử dụng bởi các nền tảng AI.
• 37% lo ngại về việc vi phạm tính bảo mật.
• 34% lo ngại rằng các công cụ AI có thể vô tình làm lộ dữ liệu cá nhân của khách hàng.
• 25% thậm chí lo lắng rằng AI có thể làm họ mất việc.

Nhưng bất chấp những mối quan ngại này, người ta vẫn tiếp tục dùng AI mà thiếu cân nhắc đến bảo vệ dữ liệu. Đây là một ví dụ rõ ràng về vấn đề mà Harry Halpin, CEO của Nym, gọi là "khi tiện lợi lớn hơn thận trọng":

"Các công cụ AI đã nhanh chóng trở thành một phần không thể thiếu trong công việc, nhưng chúng ta đang chứng kiến một xu hướng đáng lo ngại khi sự tiện lợi được đặt cao hơn bảo mật". Halpin cảnh báo.

Nhận thức về siêu dữ liệu: Mảnh ghép còn thiếu cho câu hỏi về quyền riêng tư

Vấn đề trở nên trầm trọng hơn khi thiếu hiểu biết rộng rãi về siêu dữ liệu: dấu vết thông tin vô hình nhưng có khả năng tiết lộ cực kỳ nhiều về người dùng khi tương tác với AI.

Chỉ 28% số người tham gia khảo sát cho biết họ thực sự hiểu siêu dữ liệu là gì. Tuy nhiên, khi được hỏi siêu dữ liệu bao gồm những gì, nhiều người đã lầm tưởng rằng nó chỉ bao gồm các chi tiết kỹ thuật cơ bản như loại thiết bị hoặc dấu thời gian, thay vì các hồ sơ hành vi chi tiết mà các công cụ AI và các dịch vụ khác có thể xây dựng.

Đây là một lỗ hổng nguy hiểm. Siêu dữ liệu — thông tin như bạn giao tiếp với ai, khi nào, ở đâu và tần suất — thường tiết lộ nhiều hơn chính nội dung tin nhắn. Nó là nguyên liệu chính cho quảng cáo được nhắm mục tiêu, thao túng thuật toán và giờ đây là giám sát AI toàn diện trên internet.

Tuy nhiên, đa số người dùng không có biện pháp nào để bảo vệ lớp dấu chân kỹ thuật số này của họ. Chỉ 23% báo cáo đã sử dụng VPN để che giấu vị trí và địa chỉ IP. Thậm chí còn ít hơn nữa sử dụng trình duyệt riêng tư, ứng dụng nhắn tin được mã hóa hoặc trinh chặn theo dõi.

Khoảng cách niềm tin ngày càng lớn: Mọi người không cảm thấy an toàn khi dùng AI

Với những mô hình này, không có gì ngạc nhiên khi sự hoài nghi đối với AI lại sâu sắc đến vậy. Một nửa số người trả lời khảo sát mô tả bản thân là "thận trọng" — nhận ra tính hữu ích của AI nhưng không sẵn sàng giao dữ liệu nhạy cảm cho AI. 25% khác cho biết hoàn toàn không tin tưởng AI trong việc xử lý dữ liệu cá nhân hoặc của công ty.

Đáng lo hơn, 24% quan ngại rằng phần lớn mọi người không biết họ đang chia sẻ bao nhiêu dữ liệu khi dùng AI. Đây là cảm nhận chung trong nhiều nghiên cứu của Nym về quyền riêng tư số: mọi người muốn bảo vệ dữ liệu, nhưng cảm thấy bất lực.

Làm thế nào để AI trở nên an toàn hơn với người dùng?

Người dùng đang khao khát sự thay đổi. Khi được hỏi điều gì sẽ khiến họ cảm thấy an toàn hơn khi sử dụng AI, người tham gia cho biết:

• Khả năng xóa vĩnh viễn lịch sử trò chuyện (42%).
• Mã hóa đầu cuối và truyền dữ liệu bảo mật (41%).
• Sử dụng VPN hoặc công cụ ẩn danh dữ liệu khi truy cập các nền tảng AI (28%).
• Hướng dẫn rõ ràng từ công ty về việc sử dụng AI an toàn (24%).

Tóm lại, người dùng muốn kiểm soát, minh bạch và bảo vệ thực sự — chứ không phải những lời hứa mơ hồ từ các nhà cung cấp AI.

Đối với Nym, phi tập trung là giải pháp chúng ta cần

Tại Nym, chúng tôi tin rằng quyền riêng tư không nên là thứ xa xỉ hay được nghĩ đến sau cùng: nó phải là mặc định cho cuộc sống trực tuyến của chúng ta. Nhưng các công cụ AI ngày nay, được xây dựng trên cơ sở hạ tầng tập trung, lưu trữ và xử lý dữ liệu người dùng theo những cách khiến quyền riêng tư có ý nghĩa gần như không thể.

Đó là lý do NymVPN được tạo ra: không chỉ đơn thuần là một VPN, mà là một cách tiếp cận hoàn toàn khác về quyền riêng tư. Được xây dựng trên một mạng lưới phi tập trung, được hỗ trợ bởi mixnet, NymVPN khiến việc duy trì nhật ký lưu lượng truy cập đầy đủ trở nên bất khả thi, ngay cả đối với chúng tôi. Nó che giấu siêu dữ liệu và phá vỡ các mô hình mà giám sát và lập hồ sơ phụ thuộc vào.

Đối với cả nhân viên và doanh nghiệp, việc kết hợp các công cụ bảo vệ quyền riêng tư như NymVPN với các chính sách AI rõ ràng và đào tạo về quyền riêng tư hiện nay là điều cần thiết hơn bao giờ hết.

Các bước cụ thể cần thực hiện khi sử dụng AI

• Sử dụng một VPN phi tập trung như NymVPN để tách biệt dữ liệu mà bạn chia sẻ với siêu dữ liệu của bạn
• Sử dụng gói dịch vụ AI của công ty thay vì tài khoản cá nhân, vì các gói này có thể có chế độ bảo vệ chia sẻ dữ liệu
• Tránh chia sẻ thông tin nhạy cảm với bot AI

Đừng đánh đổi quyền riêng tư của bạn để lấy năng suất

Rõ ràng là AI đang định hình lại cách chúng ta làm việc. Nhưng khi các ranh giới giữa tiện lợi và cảnh giác trở nên mờ nhạt, hì các cá nhân và tổ chức cần ưu tiên quyền riêng tư theo thiết kế. Chúng ta không nên chờ đến khi rò rỉ dữ liệu xuất hiện trên các bài báo.

Bởi vì một khi chi tiết sức khỏe, thông tin tài chính hoặc bí mật công ty của bạn được tải lên hệ thống AI, bạn có thể mất quyền kiểm soát về chúng sẽ đi đâu và bị ai nhìn thấy.

Sự lựa chọn rất rõ ràng: năng suất không nhất thiết phải đánh đổi bằng quyền riêng tư. Nhưng bạn cần hành động, nhận thức và công cụ phù hợp để tạo ra môi trường internet — và trí tuệ nhân tạo trong công việc — an toàn hơn và riêng tư hơn cho tất cả mọi người.

Phương pháp luận

Một khảo sát độc lập với 1.000 người tham gia đang làm việc ở Hoa Kỳ và Anh được ủy quyền bởi NymVPN và thực hiện bởi Cint. Kết quả đã được cân nhắc với thông tin nhân khẩu học đa dạng để tạo ra một mẫu đại diện cho toàn quốc. Thông tin chi tiết về câu hỏi khảo sát có thể được cung cấp khi có yêu cầu.