Tường Lửa Vạn Lý của Trung Quốc là gì?

Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc, một trong những kỳ quan vĩ đại của thế giới cổ đại, được xây dựng để bảo vệ vương quốc khỏi các đội quân xâm lược. Ngày nay, một bức tường khác vẫn tồn tại, tưởng vô hình mà hữu hình không tưởng. Tường Lửa Vạn Lý của Trung Quốc là hệ thống kiểm duyệt lớn nhất và tinh vi nhất trên thế giới. Kiểm soát cả lưu lượng nội dung ở cấp độ dịch vụ và cơ sở hạ tầng, nó ngăn cách internet Trung Quốc với phần còn lại của thế giới, hạn chế quyền tự do tiếp cận thông tin và tự do ngôn luận của người dân Trung Quốc.

Thực tế, internet ở Trung Quốc nên được hiểu là một mạng nội bộ quốc gia, được kiểm soát chặt chẽ và tách biệt khỏi phần còn lại của thế giới, hơn là một internet toàn cầu. Và tất nhiên, điều này không phải ngẫu nhiên: nguyên do chính từ động cơ chính trị và tư tưởng.

“Các lực lượng chống Trung Quốc ở phương Tây không ngừng nhưng bất thành trong việc lợi dụng internet để 'lật đổ Trung Quốc'... Khả năng duy trì vị thế và giành chiến thắng trong cuộc chiến này trên internet của chúng tôi có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh tư tưởng và chính trị của đất nước chúng tôi.”

– Tập Cận Bình, bài phát biểu tại Hội nghị Tuyên truyền và Tư tưởng Quốc gia, tháng 8 năm 2013

Do đó, việc duy trì, mở rộng và sửa đổi Tường lửa Vạn lý của Trung Quốc là một chính sách do nhà nước, và vì nhà nước.

Tưởng lửa Vạn lý hoạt động như thế nào

Để hiểu cách một hệ thống giám sát và kiểm duyệt ở quy mô này hoạt động, hãy cùng điểm lại kiến trúc và cơ sở hạ tầng toàn cầu của internet một cách ngắn gọn.

Nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) chịu trách nhiệm kết nối các mạng cục bộ của cá nhân và tổ chức với Internet. Về cơ bản, ISP hoạt động như một cổng kết nối đến các phần khác của mạng toàn cầu, quản lý phần cứng cần thiết để thiết lập và duy trì các kết nối này.

Không giống như hầu hết các quốc gia khác trên thế giới, các nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) ở Trung Quốc không phải là các công ty tư nhân, mà là các tổ chức liên kết trực tiếp với chính phủ, đặc biệt là China Unicom và China Telecom. Cả hai cấu thành xương sống của internet Trung Quốc, tức là cơ sở hạ tầng chính quản lý mọi thứ từ lưu lượng dữ liệu quốc gia — qua cáp mạng, máy chủ và bộ định tuyến — đến lưu lượng quốc tế, qua các cổng và cáp ngầm xuyên lục địa.

Sử dụng các kỹ thuật như lọc IP, chặn tên miền DNS và kiểm tra gói dữ liệu sâu (DPI), các công ty này có thể phát hiện và chặn nội dung được chính phủ Trung Quốc coi là nhạy cảm hoặc không mong muốn, cả trong Trung Quốc và trên các kết nối quốc tế. Điều này có nghĩa là khi người Trung Quốc cố gắng truy cập các trang web nước ngoài hoặc giao tiếp với người ngoài Trung Quốc, dữ liệu của họ phải đi qua các điểm kiểm soát này, nơi dữ liệu được giám sát, phân tích và nếu cần, sẽ bị chặn hoặc giới hạn bởi Tường lửa Vạn lý.

Do đó, kiểm duyệt xảy ra ở nhiều cấp độ: các nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP), trung tâm dữ liệu và các điểm trao đổi lưu lượng quốc gia. Bao gồm lọc nội dung, điều tiết băng thông, chặn dịch vụ, và thậm chí là ngắt kết nối internet hoàn toàn. Tất cả những điều này được triển khai đồng thời bởi các công ty nhà nước dưới sự kiểm soát tập trung của chính phủ.

Cuối cùng, cần lưu ý rằng quy định nghiêm ngặt nhất được áp dụng tại các điểm trung chuyển quốc tế của mạng lưới internet Trung Quốc (Bắc Kinh, Quảng Châu, Thượng Hải, Urumqi, Tây An). Tuy nhiên, Tường lửa Vạn Lý lại hoạt động trên phạm vi toàn quốc.